Donderdag 5 januari heb ik een dag mee kunnen lopen op de spoedeisende hulpafdeling van het oogziekenhuis in Rotterdam.

Zoals je hebt kunnen zien staan oogklachten op de derde plaats in ons jaaroverzicht medische handelingen en dan tel ik het oogspoelen en vuiltjes uithalen niet mee, dat doe ik elke week.

Mijn vragen waren:

• > Wat te doen bij diepe splinters?
• > Wat wel en wat niet verwijderen?
• > Gebruik van de oogboor
• > Wimperspreider? kleuren/verdoven?
• > Oogzalfverbanden aanleggen
• > Lasogen
• > Ontstekingen, bacterieel en viraal
• > Onderzoek/anamnese

Ik ben zeer vriendelijk ontvangen en heb de hele dag van 8-17 mee kunnen kijken, amper tijd voor een boterham. Ik kan het iedereen aanraden, c.boele@oogziekenhuis.nl is de contactpersoon en de oogarts is Mw. Wefers Bettink, het hoofd van de afdeling.

Virale infectie	Spleetlamp

Mijn grootste leerpunt is het gebruik van de spleetlamp, een werkelijk onmisbaar instrument waarmee je diepte kunt zien in het oog, dus kunt zien of een splinter in het oog zit of slechts in het hoornvlies. Alleen zo kun je de afweging maken om een splinter te verwijderen of te laten zitten! Ook vind je met de spleetlamp elk vuiltje of splintertje; je kleurt het oog en draait het blauwe licht voor; de onregelmatigheden kleuren als een wit T-shirt onder een black-light! Vooral omdat je van redelijke vergrotingen gebruik kunt maken zie je elke spaantje of korrel. Ook is het mogelijk om direct erosie van het hoornvlies te onderscheiden welke optreedt bij een virale of bacteriele infectie; dit komt vaak voor en dient direct behandeld te worden! Zie het plaatje, je kunt het met een loupe of met het blote oog niet zien.

Metaal op hoornvlies	Splinter in ooglid

Om splinters te kunnen verwijderen is het noodzakelijk om te beoordelen of ze op- of in het hoornvlies zitten, een splinter die in de voorste glasvochtkamer steekt mag je niet weghalen, er bestaat dan risico op het "leeglopen" van het oog. Na het verwijderen van een splinter moet je goed kijken of er een "Roestkring" is ontstaan, deze MOET weggehaald worden met een oogfrees, het freesje moet wel steriel zijn! Splinters kun je vangen met een injectienaald of een "oogguts", als je werkt met de spleetlamp is dit goed te doen. Na het verwijderen van een "Corpus Alienum" wat antibiotica zalf en klaar...

Pupilreacties
Onderzoek van pupilreacties is een vast onderdeel van een anamnese bij bij dubbelzien en verdenkingen op neurologische afwijkingen. Denk hierbij aan het feit dat de oogzenuw kruist en dat het verdwijnen van het linker beeld bij dubbelzien, bij het afdekken van het linker oog op een probleem VOOR de kruising duidt, andersom is het een aanwijzing voor een probleem verderop in het systeem. Goed opletten bij het meten van pupilreacties en volgbewegingen van de ogen, een oogarts doet dit aandachtig en neemt daarvoor de tijd, ik zag de vreemde reacties pas toen ik beter keek, bijvoorbeeld een pupil die GROTER werd nadat ik er met een lampje in scheen. (heeft te maken met de reactie van het andere oog, daarvan vergrootte de pupil toen het lampje naar het andere oog ging en "bestuurde" de pupil waar ik net in scheen... erg vreemd om te zien en een ernstige aanwijzing voor een neurologisch probleem.

Ooginfecties
Rode ogen kunnen geinfecteerd zijn door een virus of bacterie en gelden als besmettelijk. Een virale infectie beschadigt het oog en moet met aciclovir (koortslippenzalf) behandeld worden; altijd een reden om de back-up arts te bellen! Mocht je een eenzijdig aangedaan hoofd zien, (blaasjes, roodheid, pijn) wees dan bedacht voor Herpes Zoster (Gordelroos ) en behandel dan altijd ook het oog voor dit beschadigt. Andersom kan een pijnlijk oog met erosieplekjes (lastig te vinden, maar het licht wel op met het blauwe lichtvan de spleetlamp) kan ook het eerste symptoom zijn van Herpes Zoster en weet je dat je een besmettelijk persoon aan boord hebt die naar de wal moet.

Kortom
Een dag in het oogziekenhuis (zeker een paar dagen dagen na oud- en nieuw!) is een leerzame en nuttige ervaring. Je leert snel de belangrijkste do's en don'ts van de oogheelkunde en het helpt je over de natuurlijke drempel heen om in iemands oog te werken. Het gebruik van veiligheidsbrillen kan niet alle oogletsel voorkomen maar een passend en deugdelijk exemplaar is natuurlijk een absolute must om ernstig leed te voorkomen. Mijn belangrijkste les: bij twijfel: zalven, afplakken en van boord! Daarnaast pleit ik voor de aanschaf van een eenvoudige spleetlamp, ik denk dat deze wekelijks gebruikt zal worden en je zal helpen om een juiste diagnose te kunnen stellen; kan ik de splinter aan, dan hoeft de man niet af, kan ik het niet aan beschadig ik in ieder geval niets. Ook hinderlijk prikken of jeuk aan de oogleden kan op de juiste manier onderzocht worden zodat er behandeld kan worden.

Bedankt voor het lezen en succes als je iemand in de ziekenboeg krijgt!

Geert-Jan